Waar komt die onzekerheid toch vandaan? Om te beginnen verandert er heel veel tijdens de puberteit; het lichaam verandert, ze gaan naar de middelbare school, misschien wel naar een school in een andere plaats, en moeten nieuwe vrienden maken. Je tiener ziet trends op internet, in bladen of bij vrienden, wil erbij horen en gaat geloven dat hij/zij net als de andere tieners moet zijn. Een onmogelijk streven; iedereen is tenslotte uniek. Helaas ziet jouw tiener dit vaak niet zo en kan dit alles hem/haar behoorlijk onzeker maken.

Dan wordt er ook nog verwacht dat ze het goed doen op school, sport, muziekles en hebben jongeren al jong een bijbaantje. Maar dit lukt niet altijd. Zo ontstaat langzaam een verkeerd zelfbeeld en gaan veel jongeren geloven dat ze niet goed genoeg zijn, het niet goed doen of niet zichzelf mogen zijn.

Zo help je je tiener meer zelfvertrouwen te krijgen.
Kijk eerst naar jezelf

Vraag jezelf af: heb ik een gezond zelfvertrouwen, hoe praat ik tegen mezelf en mijn tiener?

Stimuleer je jongere op de juiste manier

Enerzijds kan het zijn dat ze weinig tot niets met je te maken willen hebben, aan de andere kant willen zij graag je steun. Probeer je in te leven in het probleem zoals zij het zien. Dit doe je door met hem/haar te praten. Waarom denkt je tiener dat hij/zij niet knap genoeg is. Vraag hem/haar wat je kunt doen om hem/haar te helpen.

Pas je verwachtingen aan

Wees realistisch over wat je tiener wel en niet kan. Steun hen in wat zij kunnen. Elke jongere isuniek. Ieder heeft zijn/haar eigen talenten, maar ook zijn/haar eigen gebruiksaanwijzing. En – heel belangrijk – vergelijk hem/haar nooit met broertjes of zusjes.

Focus op het positieve

Concentreer je niet op wat je tiener niet goed doet maar vooral op wat hij/zij wel goed doet.Tieners hebben in hun ogen een heel zwaar leven, zij zien dingen op hun manier en willen er vooral graag bij horen. En dat is niet makkelijk. Een compliment op z’n tijd is nodig.

Houd rekening met de levensfase

Een tiener die in groep acht of de brugklas zit, zit in een andere fase dan een oudere tiener. Hou hier rekening mee. Probeer de risicofactoren in elke fase te onderkennen, zoals; somberheid, gebruik van alcohol, verkeerde vriend(inn)en.

Observeer je tiener

Probeer te ontdekken wat de interesses van je tiener zijn. Bespreek de dingen die belangrijk zijn en stimuleer hen dat te doen. Is je tiener gek op volleyballen, sla dan samen eens een balletje.

Moedig je tiener aan voor zichzelf te kiezen

Leg je tiener uit dat er een balans moet zijn in zorg voor de ander en de zorg voor jezelf. Zie je hier een disbalans dan kunnen er problemen ontstaan.

Leer je tiener eigen verantwoordelijkheid te nemen

Maakt je tiener een ‘fout’, heb dan het geduld om hem/haar opbouwende kritiek te geven. Kinderen, zeker tieners hebben de ruimte nodig om fouten te maken en eigen oplossingen te bedenken. Je kan je tiener hierbij helpen door te vragen hoe hij/zij de zaken ziet, hoe hij/zij het anders zou kunnen doen maar vooral; geef hen het gevoel dat hij/zij bij jou terecht kan voor hulp. En maak hier ook echt tijd voor.

Stimuleer vriendschappen

Vriendschappen zijn heel belangrijk voor het zelfvertrouwen. Alleen zijn maakt eenzaam en onzeker. Moedig je tiener daarom aan om met vriend(inn)en om te gaan, onthoud hun namen, toon interesse en zet je huis open.

Maak een complimenten boek

Geef je tiener een schrift en vraag hem/haar hierin elke avond drie positieve dingen over zichzelf of over de dag op te schrijven. Laat hem/haar daarnaast ook drie negatieve dingen opschrijven. Moedig je tiener aan om hier conclusies uit te halen; wat heb ik ervan geleerd? Zo leren tieners positief te blijven maar ook om de realiteit onder ogen te blijven zien.

Positieve en negatieve kanten

Als groep sta je sterk. Je kunt elkaar helpen en aanmoedigen. Vrienden zijn er om lol mee te maken maar ze zijn er ook als je het moeilijk hebt. Maak je verkeerde keuzes dan zullen goede vrienden jou hier op wijzen. Op het moment dat je iets spannend vindt dan kan je steun vinden bij je vriendengroep.

Erbij willen horen en daar alles voor over hebben, kan ook slecht uitpakken. Anderen in jouw groep kunnen dingen doen die niet mogen of niet goed zijn. Als zij jou overhalen om mee te doen, dan is dat niet prettig. Het kan zelfs schadelijk zijn. Denk maar eens aan roken, drinken of met z’n allen iemand pesten. Het is moeilijk om tegen groepsdruk in te gaan. 

Wat helpt?

Als je last hebt van groepsdruk, kunnen deze tips helpen:

• Maak van tevoren afspraken met jezelf over wat je wel en niet wilt. Als je goed weet waar je grens ligt, is het makkelijker om je daaraan te houden.
• Vertel de groep dat je zelf wilt beslissen of je mee wilt doen. Neem de tijd om tot een besluit te komen en laat je niet opjutten.
• Vraag je vriend(inn)en om jou te steunen bij het besluit wat je neemt bv als ze zien dat jij de neiging hebt iets te doen wat je niet wilt, dat ze jou herinneren aan je grens
• Zit je in een situatie waarin je meteen moet besluiten, loop dan weg.
• Vraag één van je vrienden die je vertrouwt, of hij/zij je wil helpen. 
• Realiseer dat er vaak meerdere vriend(inn)en groepsdruk ervaren. Als je samen voor je mening uitkomt dan sta je sterker.
• Neem altijd je eigen besluit, ook als de groep dat niet leuk vindt. Durf nee te zeggen.
• Praat ook eens met een buitenstaander over jouw vriendengroep.

Hulp vragen

Vind je het moeilijk om met groepsdruk om te gaan? Vraag dan om hulp. Ook als je bang bent vrienden te verliezen, is het beter om voor jezelf op te komen. Praat met je ouders of andere mensen in je omgeving die jij vertrouwt over hoe je met die druk om kunt gaan. Je kunt ook hulp aan ons vragen.

Social media is een manier om anderen te ontmoeten. Eigenlijk is het een soort ‘huiskamer op afstand’ waar je gezellig met elkaar bent, elkaar van alles vertelt en waar je elkaar dingen laat zien. Bijvoorbeeld Snapchat, Tiktok, Whats app, Instagram enz. Het woord media vertelt je dat het vaak gebruikt wordt om informatie te delen. Net als de krant bijvoorbeeld. 

Voordelen

Je kunt het gezellig hebben met vrienden en makkelijk foto’s en filmpjes delen met veel mensen. Op social media is er altijd wel iets nieuws en interessants te vinden. Je kunt er nieuwe ideeën opdoen en nieuwe vrienden maken. Door social media weet je waar je vrienden mee bezig zijn en heb je contact met leeftijdsgenoten. 

Nadelen 

Niet alles op Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube, Twitter, Pinterest, Tiktok of andere social media is wat het lijkt. Het is een soort huiskamer weet je nog? Maar een huiskamer zonder toezicht. De huiskamer is eigenlijk van niemand. Iedereen kan iets zeggen of doen wat hij maar wil. En iedereen mag er binnenkomen. Ook mensen die je nog nooit hebt gezien. Je kunt je ook voordoen als heel iemand anders. Door een andere naam of foto te gebruiken. Dit heet grooming. Een ander nadeel heet sexting; dat is een naaktfoto of -filmpje van jezelf maken en die via social media versturen naar een vriend of vriendin. Dat kan iemand zijn die je goed kent. Maar het kan ook iemand zijn die je nog nooit in het echt hebt gezien. Dit kan ernstige gevolgen hebben wanneer de foto of het filmpje verspreid wordt via internet en iedereen deze kan zien. Dit kan zoveel schaamte oproepen dat je niet meer naar school durft. Er zijn ook veel voorbeelden bekend van jongens en meiden die het leven niet meer zagen zitten. Soms met de dood als gevolg. 

Dit animatiefilmpje https://www.youtube.com/watch?v=3n8eSe5mYVo laat zien hoe je keuzes kunt maken die goed zijn voor jou en de ander.

Het effect van alcohol 

Een meisje in de keet wilde pas gemeenschap nadat ze getrouwd was. Haar vriend wist dit ook en had andere normen. Helaas heeft het stel zich niet aan de grens van het meisje kunnen houden . Dit gebeurde nadat ze beiden alcohol hadden gedronken. Het meisje wist niet dat alcohol het gevaar op seksueel grensoverschrijdend gedrag vergroot. Alcohol zorgt ervoor dat het hormoon testosteron wordt aangemaakt en dat je meer zin in seks krijgt. Alcohol zorgt er dus voor dat je grenzen vervagen. Het kan dus zomaar gebeuren dat je iets toestaat waar je de volgende dag spijt van hebt. 

Veilig zijn en blijven

Mogelijk heb je van je ouders of op school normen en waarden over seksualiteit meegekregen. Dat is waardevol. Vervolgens is het belangrijk dat je zelf ook stilstaat bij wat jij wel of (nog) niet wilt. En dat je helder krijgt wat jou helpt om je daaraan te houden. Zodat je trouw blijft aan jezelf.

Als je niet zo goed je grenzen kent, is het belangrijk dat je deze gaat ontdekken. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Dit kan helpen om jouw grenzen helder te krijgen. 

Vervolgens vertel jij je wensen en je grenzen aan je vriend(in). Praat er samen goed over en maak afspraken. Tenslotte bespreek je ook samen hoe jullie je aan deze afspraken gaan houden.

Jouw gezin is je eerste voorbeeld. Het is de plek waar je leert hoe je voor elkaar en jezelf zorgt. Wanneer je ervaart dat je ouders reageren op je behoefte aan liefde, steun en nabijheid, ontstaat veiligheid en vertrouwen en voel je je geliefd en gezien. Je leert erop vertrouwen dat anderen je signalen opmerken en waar nodig erop reageren. Dat is belangrijk voor je ontwikkeling als mens. Je kan beter omgaan met tegenslagen, je voelt je waardevol, kunt makkelijker contacten leggen en je kunt je grenzen aangeven als je iets niet wilt. Je leert ook hoe je een intieme relatie met iemand kunt aangaan.

Jij bent Uniek

Er is maar één jij. Daarom is het belangrijk dat je ontdekt wie je bent, wat je kan en wat je wil. Hoe doe je dat? Sta regelmatig stil bij wat je fijn en niet fijn vindt. Ook is het belangrijk om te ontdekken wat je goed kan en wat je graag doet ook wel je kwaliteiten en talenten genoemd. Jij mag je eigen mening hebben en hier ook voor uitkomen. Dit proces kost tijd en gaat met vallen en opstaan. Ga ervoor want jij bent het waard. 

In balans

Je leven is net een soort weegschaal, is deze niet in balans dan raakt hij uit evenwicht. Zo is het ook met jou. Zorg je niet goed voor jezelf dan kun je last krijgen van allerlei lichamelijke klachten, van somberheid of zelfs een verslaving ontwikkelen. Het kan best spannend zijn om jezelf serieus te nemen. Je moet soms anderen teleurstellen. Als je leert om trouw te zijn aan jezelf ontwikkel je meer zelfvertrouwen en word je betrouwbaarder omdat je duidelijk bent. Als je liefdevol met jezelf omgaat helpt dit jou ook om liefdevol met een ander om te gaan. Dan is je leven in balans en gezond!